English version

Home

 

 

Lancaster ND 559 GT-J van het 156e RAF squadron 

 Engelse bommenwerper boven Molenaarsgraaf, 21/22 mei 1944

In de late avond van 21 mei 1944 om 22:44 vertrok de lancaster ND 559 van haar basis Upwood in Lincolnshire, Engeland voor een vlucht op Duisburg in Duitsland. De bemanning had met gemengde gevoelens haar plaats in het toestel ingenomen. voor de meeste van hen was het niet de eerste keer, dat zij een vlucht boven vijandelijk gebied gingen uitvoeren. Toch is het elke keer weer anders. Zouden zij veilig terugkeren of zou het noodlot nu op hen toeslaan.

De bemanning van het toestel bestond uit:

Deze avond werd er een vloot uitgezonden van 708 vliegtuigen. hiervan gingen er 532 naar Duisburg, 25 naar Hannover, 8 naar Courtrai-Wevelghem in Belgie en 107 naar het Kattegat, Kiel, Helgoland en de Friese eilanden  voor het leggen van zeemijnen. De Lancaster ND 559 behoorde tot de zogenaamde 'Pathfinders' deze toestellen vliegen voor de hoofdmacht uit om het gewenste doel met fakkels of markerflair te markeren. De Lancaster was tussen 1:04 en 1:24 uur boven haar doel en de rest volgde niet lang daarna om de bommenlast op Duisburg te laten vallen. Er was veel bewolking boven het doel die nacht en kregen de vliegtuigen te maken met hevig FLAK afweergeschut boven het doel. 

Om 1:40 uur vliegt de Avro Lancaster ND 559 laag over de polders van de Alblasserwaard. Iedereen in het toestel verheugde zich over de goede gang van zaken. Over goed 20 minuten hoopten zij weer veilig op Engelse bodem te zijn. Somber maar toch weer vertrouwd gromden de vier machtige Rolls Royce merlin motoren van het toestel. Iedereen waant zich veilig. Maar dan plotseling gaat er een siddering door het toestel. Men is verbijsterd, dan klinkt de kreet "we zijn geraakt" door de intercom van het vliegtuig. Nu volgen de gebeurtenissen elkaar zeer snel op. Het toestel is uitgerust met geheime radar apparatuur die in geen geval in Duitse handen mag vallen. In geval van nood kan het toestel met een springlading worden opgeblazen. Deze wordt getroffen en het resultaat is dat het toestel onmiddellijk met een enorme klap explodeert. De gevolgen zijn voor de bemanning verschrikkelijk. Het toestel wordt uit elkaar gereten en de brokstukken komen brandend boven Molenaarsgraaf naar beneden. Zes bemanningsleden worden onmiddellijk gedood. De zevende vliegenier, de piloot van de Lancaster W.J. Ward wordt gered door zijn parachute en komt gewond in het riviertje de Graafstroom terecht. Het is zijn 17e vlucht, later op de dag wordt hij door de Duitsers gearresteerd en wordt overgebracht naar een ziekenhuis in Dordrecht. nadat hij voldoende hersteld is van zijn verwondingen wordt hij overgebracht naar Stalag Luft 7 in Bankau. Hij overleefd de oorlog en keert in 1945 veilig naar huis terug.

De zes bemanningsleden die de aanval niet hebben overleefd worden gevonden in of in de directe omgeving van het kleine dorp. De inmiddels in het dorp aangekomen Duitse militairen onder leiding van een hoge officier uit Dordrecht, deze wilde eerst niets weten van een nette begrafenis, maar op aandringen van de burgemeester Brouwer van Molenaarsgraaf krijgen de dorpsbewoners twee uur de tijd om kisten te timmeren en de bemanningsleden te begraven achter de Nederlands Hervormde kerk. Overigens verbied deze Duitse officier de mensen enige vorm van eerbetoon aan de gesneuvelde bemanningsleden te geven.

Als de Duitse militairen na enkele dagen vertrokken zijn. Wordt er ´s nachts heimelijk een wit houten kruis met de namen van de zes gesneuvelde bemanningsleden op het graf geplaatst. Direct na de bevrijding van Nederland wordt er een  herdenkingsceremonie gehouden voor de bemanning van de Lancaster en deze wordt tot op de dag van vandaag elk jaar op vier mei gehouden.  

Het was triest maar waar dat de Engelse bommenwerpers een relatief gemakkelijke prooi waren voor de Duitse nachtjager piloten.In de eerste plaats kon men op de Duitse radar in Leeuwarden de Engelse bommenwerpers al zien zodra ze nog maar nauwelijks opgestegen waren van hun bases in Engeland. Zodra men de vijand aan zag komen op de radar werd er alarm geslagen en stegen de Duitse nachtjagers op en mengden zich tussen de Engelse bommenwerpers. Een tweede voordeel voor de nachtjagers was, dat o.a de Lancasters 'blind' waren van onderen. Dit wilde zeggen dat zij geen geschutskoepel hadden in de buik van het toestel hadden waarmee zij een aanval van onder konden afweren. De Duitse piloten probeerden dan ook meestal van de bommenwerper  van onder af dicht dicht te naderen en dan een serie voltreffers te plaatsen. De Engelse bemanningen werden dan ook meestal verrast en konden de aanval niet meer afslaan. Hauptman Drewes zag die nacht kans om in een tijdsbestek van 74 minuten vijf Lancaster bommenwerpers neer te halen met zijn Messerschmitt. En dan te bedenken dat elke Lancaster een bemanning van zeven koppen aan boord had.

Hauptman Martin Drewes Op het vliegveld Leeuwarden was gestationeerd de gruppe III van het "Nachtjagdgeswader" onder leiding van Hauptman Martin Drewes. Hij was een zeer bekwaam piloot en had al vele overwinningen op zijn naam staan. Ook in de nacht van 21 op 22 mei 1944 was hij in de lucht en op de heenweg naar Duitsland van de Engelse luchtvloot, kreeg hij zijn eerste bommenwerper te pakken. Het was 0:50 uur en dit toestel komt neer bij Zwolle. Het tweede toestel dat hij die nacht aanschoot stortte om 0:58 uur neer bij Bergh in de provincie Gelderland. Zijn derde voltreffer plaatst hij bij een toestel dat neerkomt om 1:38 uur bij Goudriaan. En nummer vier die nacht is de bewuste Lancaster ND 559 en deze explodeert om 1:45 uur boven Molenaarsgraaf. Zijn laatste en vijfde slachtoffer die nacht kreeg hij te pakken boven de Noordzee en deze bommenwerper stort om 2:04 uur in zee. Daar Drewes nu bijna door zijn brandstof voorraad heen was, zag hij zich genoodzaakt om met zijn Messerschmitt 110 terug te keren naar Leeuwarden. Hauptman Martin Drewes overleefde de tweede wereldoorlog met in totaal 52 overwinningen op zijn naam. Hij kreeg daarvoor vele decoraties. Na de oorlog emigreerde hij naar Brazilië. 

Het resultaat van deze missie. Deze nacht was Duisburg in Duitsland een van de hoofddoelen van de R.A.F voor een luchtaanval. UIt het rapport van de plaatselijke luchtbeschermingsdienst is bekent wat er die nacht gebeurde tussen 1:06 en 1:45 uur. Er vielen duizenden bommen op de stad. Toch waren er "slechts" veertig doden te betreuren. De meeste burgers hadden een veilig heenkomen gezocht in de schuilkelders. Er werden 6869 huizen vernield of beschadigd. het Sint Anna krankenhaus, het Marien hospitaal en het Bethesda krankenhaus werden vernield of beschadigd. De  Sint Jozefs kerk werd geheel verwoest. Er werden twaalf scholen beschadigd en zeer veel bedrijven werden geheel vernield. Het aantal branden bedroeg 1479. Meer dan 15.000 mensen moesten na de aanval worden geëvacueerd.